تا تصحیح نهایی دیوان کبیر:نسخه قونیه یا تصحیح فروزانفر؟ (بررسی انتقادی چاپ نسخه قونیه)

نویسنده

استاد دانشگاه تربیت معلم آذربایجان

چکیده

در پنجاه سال اخیر، تصحیح فروزانفر از کلّیات شمس، مهم‌ترین کوشش در سامان دادن به غزل‌های بی‌شماری است که (در چاپ‌های هندی و چاپ‌های ایرانی مبتنی بر آن‌ها) به مولانا نسبت داده شده است. در سال 1386، به مناسبت هشتصدمین سالگرد تولّد مولانا، چاپ عکسی و حروفی نسخه مورّخ 668-770، معروف به نسخه قونیه (یکی از نسخه‌های مورد استفاده فروزانفر)، به‌طور هم‌زمان و به‌اهتمامِ استاد توفیق سبحانی انتشار یافت. این چاپ به‌دلیل در اختیار گذاشتن اصلِ متنِ جامع کلّیات شمس که متعلّق است به نیمه دوّم قرن هشتم، گامی ارزنده در عرصه مولوی شناسی به‌شمار می‌رود؛ ولی به‌هیچ وجه جایگزین چاپ انتقادی فروزانفر محسوب نمی‌شود. این مقاله درپی مقابله 500 غزلِ اولِ چاپ حروفیِ نسخه قونیه به‌اهتمام استاد توفیق سبحانی با چاپ عکسیِ همان نسخه، و تصحیح استاد فروزانفر پدید آمده و متضمّن بعضی نکات انتقادی و استحسانی است.



نگارنده نسخه چاپ سبحانی را از نظر «نحوه ضبط نسخه اساس» و «قرائت‌های» متفاوت از ابیات، و «اختلاف ضبط‌ها» با چاپ فروزانفر بررسی کرده و چند «تصحیح قیاسی» پیشنهاد داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Analysis of Konya’s Manuscript of Kolliyat Shams The Konya’s Manuscript or Furūzanfar’s Correction?

نویسنده [English]

  • Rahman Moshtaghmhr
Professor, Azarbayjan TarbiatMoallem University
چکیده [English]

In the last fifty years, Furūzanfar’s correction of Kulliyāt Shams has been considered as the most essential attempt at organizing numerous ghazals attributed to Maulānā in the Indian and Iranian publications. At the occasion of the eight hundred birth anniversary of Maulānā in the year 2007, Tufigh Subhani’s attempts led to the simultaneous publication of a facsimile and a type print of Konya’s Manuscript (768-770). It was one of the manuscripts used by Furūzanfar in the correction of Kulliyāt Shams. This publication was an important step in Maulānā studies by providing a comprehensive original text of Kulliyāt Shams of second half of the eight century. However, it was far from competing with Furūzanfar’s critical correction. This paper aims at comparing and contrasting the first five hundred ghazals of Subhani’s facsimile and type versions with those in Furūzanfar’s correction. It is done by considering diverse readings of them and their various records. The paper also suggests a deductive correction of the verses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Maulānā
  • Shams
  • ghazal
  • correction
  • Furūzanfar
  • Subhani
  • Konya’ Manuscript
  • Kulliyāt Shams
  • Manuscript