اندیشه وحدت وجود در همس‌الجفون میخائیل نعیمه

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا

3 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

یکی از نظریاتی که از دیرباز به متصوّفه نسبت داده شده، نظریه وحدت وجود است که اساسی فلسفی- عرفانی دارد. این نظریه که به وحدت موجودات هستی نظر دارد، در عالم عرفان و فلسفه از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. درباره این نظریه دیدگاه‌های متفاوتی بیان شده است و عارفانِ وحدت‌اندیشی چون بایزید بسطامی، حلاّج و ابن‌عربی درباره آن سخن گفته‌‌اند. در دوره معاصر نیز کم نیستند شاعران و ادیبانی که به این مقوله روی آورده و در آثارشان به آن پرداخته‌‌اند؛ میخائیل نُعَیمه، اندیشمند و ادیب وحدت‌بین و یگانه‌اندیش عرب، از آن‌جمله است. بیش‌تر آثار نعیمه به نثر است و همس‌الجفون تنها مجموعه شعری او به‌شمار می‌رود که در آن به روش‌های مختلف، عرفانی‌ترین ابیات را درباره این رویکرد و مشرب عرفانی سروده است.



نعیمه در اشعارش، مانند شاعری فیلسوف منبع ذات انسانی را جویا می‌شود و اعتقاد دارد که روح انسان جزئی از روح خداوند است و ذات خداوندی و هستی و آفریدگان و طبیعت، کلّ زیبایی به‌نام خداوند را تشکیل می‌دهند؛ کلّی که از آن شروع شده و به آن برمی‌گردند.



این پژوهش درپیِ آن است که با روش تحلیلی- توصیفی، بروز و ظهور این پدیده عرفانی- فلسفی را در اشعار این شاعر تازی، مورد بررسی و واکاوی

قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Unity of Being in Mīkha’īl Naīma’s Hams al-Jufon

نویسندگان [English]

  • Mahdi Masboogh 1
  • Ali Azizi 2
  • Hadiseh Farzbood 3
1 Assistant Professor, Arabic Language, Bu Ali Sina University
2 M. A. Persian Language and Literature, Bu Ali Sina University
3 M. A. Arabic Language and Literature, Bu Ali Sina University
چکیده [English]

The Unity of Being (Wahdat-e Wūjūd) is a mystic-philosophical theory attributed to Sufism. The outstanding figures of Islamic mysticism such as Bāyazīd Bastāmī, Hallāj and Ibn Arabī deeply addressed this concept. Mīkha’īl Naīma, the prominent Arab scholar dedicated a considerable part of his writings to this concept. Hams al-Jufon is Naīma’s sole poetical work that deals with the mystical concept of the Unity of Being- the majority of his works were written in prose. In this book of poetry, Naīma, like a mystic poet, seeks the source of human essence. He believes that the human’s soul is part of God’s spirit. He holds the belief that the Essence of the Divine, the existence and the creatures form an entirety of Beauty called ‘God’. Therefore, this paper considers the philosophic- theosophical concept of Unity of Being in the poetical work of the Arab poet Mīkha’īl Naīma.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: the Unity of Being
  • pantheism
  • God
  • theosophy
  • Mīkha’īl Naīma
  • Hams al-Jufon