نظام داستان‌پردازی در حکایت‌های کوتاه کشف‌المحجوب

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی

2 دانشیار دانشگاه گیلان

چکیده

این مقاله به شناخت بهتر بخشی از ادبیات داستانی گذشته فارسی می‌پردازد؛ بخشی که در متون عرفانی بازتاب یافته و از ویژگی ایجاز و سادگی بیان برخوردار است. هدف آن نیز تشریح و تبیین ساختار روایی حکایت‌های کوتاه کشف‌المحجوب هجویری است. برای این منظور، 160 حکایت کوتاه از این کتاب انتخاب شد. سپس، با درنظر گرفتن ویژگی‌های داستان‌های مینی‌مالیستی، میزان توجه هجویری به عناصر داستانی در حکایت‌پردازی، مورد بررسی قرار گرفت. در این نوشتار، شیوه هجویری در داستان‌گویی، شخصیت‌پردازی، صحنه‌پردازی، انتخاب زاویه دید، ایجاد گفت‌و‌گو، لحن، درون‌مایه و... بررسی و تحلیل شده است.
این پژوهش نشان می‌دهد که در بسیاری از حکایت‌های‌ کوتاه عرفانی کشف‌المحجوب، می‌توان ویژگی‌هایی را یافت که با ویژگی‌های سبک مینی‌مالیسم معاصر همخوانی دارد. گزینش لحظه‌ای خاص از هر موقعیت و روایتِ بُرشی از آن لحظه، طرح ساده، ایجاز و کوتاهی روایت، محدودیت صحنه‌پردازی، کم بودن تعداد شخصیت‌ها، محدودیت تعداد وقایع، روایت به زبان ساده و پرهیز از عبارت‌پردازی، از جمله این ویژگی‌هاست

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Storytelling Style in Kashf al-Mahjūb’s Short Tales

نویسندگان [English]

  • Soheyla Roosta 1
  • Ahmad Razi 2
1 M. A. Student, Persian Language and Literature
2 Associate Professor, Persian Language and Literature
چکیده [English]

This article is an attempt to improve acquaintance with the Persian tales that were principally reflected in mystical prose and enjoyed brevity and simplicity of expression. It expounds the narrative structure of the short tales in Hojvīrī’s Kashf al-Mahjūb by studying the elements of the minimalist stories in a hundred and sixty selected tales. Moreover, Hojvīrī’s style in characterization, formation of plot, point of view, dialogue, tone and theme is analyzed.
The results of this inquiry indicate that some features of the minimalist style such as selection of an instant and its scant narration, simple plot, brevity, the use of a limited number of characters and events, avoidance of phraseology and the use of simple expressions are present in a great number of Kashf al-Mahjūb’s short tales.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Hojvīrī
  • Mystical Tales
  • story elements
  • Narrative
  • Characterization