باشندگی و مکان مندی تحلیل روایت زندگی بِشر حافی در تذکرة الاولیاء

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

چکیده

توجه به مکان به‌مثابه امری اصیل و مفهوم طبیعی در تفکر یونان باستان با تلقی از مکان به‌مثابه امری انتزاعی، ممتد، کمی و قابل‌اندازه‌گیری در اندیشۀ مدرنْ مفاهیم، نتایج و صورت‌بندی‌های متفاوتی را رقم زده ­است. با کمرنگ شدن گوهر مکان و حقیقت سکنی­گزیدن در ساحت اندیشۀ مدرن، مارتین هیدگر با دیدنی­کردن مکان و توجه به حقیقت مکان، به مفاهیم و اصطلاحاتِ در-جهان-بودگی دازاین، باشندگی، سکنی­گزینی و مکان­مندی او پرداخته است. به­تعبیر هیدگر ما «باشندگانیم»؛ دازاینی ماهیتاً مکان­مند، در جهانی مکان­مند. جستار حاضر با توجه به گوهر و حقیقت مکان در اندیشۀ هیدگر به تحلیل و بازخوانی روایت بِشر حافی در تذکرةالاولیاء پرداخته است و با تأکید بر این مهم که هست­مندی دازاین در گرو موقعیت­مندی اوست، به تحلیل موقعیتی که در «یک روز»، «در راهی» برای بشر حافی اتفاق می‌افتد، می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه انتخاب و موضع‌گیری بشر حافی نسبت به یک اتفاق ساده و عادی، آن اتفاق را از آنِ بشر حافی می‌کند (رویدادِ از آنِ خودکننده) و امکان­های پیش رویش را گسترش می‌دهد. در پس این رویداد، بشر حافی در یک پیام قدسی فراخوانده می‌شود و او در «راه» که به‌ظاهر محل گذشتن و عبور کردن است، به امنیت و آسودگی می­رسد. در آن می‌باشد و سکنی می‌گزیند و این باشیدن، زمینه‌ساز وحدت چهارگانه‌/ حضرات اربعۀ آسمان، زمین، میرایان و ایزدان می‌شود. زیستن و هستن بشر حافی در راه، با شدن و صیرورت محقق می­شود و او در راه به باشندگی و آرامش می‌رسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Residence and Spatiality: The Analysis of Beshr-e Hafi’s Life in Tazkirat al-Awliya

نویسنده [English]

  • Negin Binazir
Assistant Professor of Persian Language and Literature, Guilan University, Guilan, Iran
چکیده [English]

Considering space as an original matter and natural concept in ancient Greece thought in contrast to assuming it as something abstract, continued, quantitative, and measurable in modern thought has resulted in different concepts, conclusions, and formalizations. With the essence of space and the truth of residing diminishing in the sphere of modern thought, Martin Heidegger strived to focus on the concepts of being-in-the-world of Dasein, residence, inhabitance, and spatiality through visualizing space and considering space’s truth. In Heidegger’s words, we are ‘residents’; essentially-spatial Dasein, in a spatial world. The present study was an attempt to analyze and re-read Beshr-e Hafi’s narration in Tazkirat al-Awliya considering the essence and truth of space in Heidegger’s thought. Emphasizing on this important issue that Dasein’s existence is engaged in his conditionality, the present article deals with situational analysis of what happens in ‘one day’, ‘on the way’ for Beshr-e Hafi. It shows how Beshr-e Hafi’s decision and stance concerning a simple, ordinary incident makes that incident his own (owning event) and expands the options before him. After this event, Beshr-e Hafi is recalled by a divine message and he achieves safety and relief on the ‘path’ that is apparently a place for passing and moving on. He is there, inhabits there, and this residence paves the way for the quadripartite unity of the Geviert; the Fourfold of the heavens, world, mortals, and gods. Living and being of Beshr-e Hafi is realized on the way with becoming and transforming and he achieves serenity on the way to residence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Space
  • Residence
  • Heidegger
  • Beshr-e Hafi
  • Tazkirat al-Awliya
منابع
احمدی، بابک (1381). هیدگر و تاریخ هستی. تهران: مرکز.
ارسطو (1363). طبیعیات. ترجمۀ مهدی فرشادی. تهران: امیرکبیر.
اینوود، مایکل (1395). روزنه­ای به اندیشه مارتین هیدگر. ترجمة احمدعلی حیدری. تهران: علمی.
بیدهندی، محمد، بیت‌الله ندرلو، و محمدجواد صافیان (1399). «بررسی جایگاه مفهوم حضرات اربعه در فلسفۀ هیدگر متأخر و نسبت آن با حقیقت چیز و سکنا کزیدن». نشریۀ علمی متافیزیک. شمارۀ 29. صص 15-29.
پی پین، رابرت. ب. (1382). «هیدگر و مفهوم مدرنیسم: عصر بی‌معنایی تمام. مجله ارغوان. مسائل مدرنیسم و پست‌مدرنیسم. ترجمۀ محمدسعید حنایی کاشانی. شمارۀ 11 و 12. تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
جانسون، پ.آ. (1397). هیدگر. ترجمه بیژن عبدالکریمی. تهران: نقد فرهنگ.
جمادی، سیاوش (1385). زمینه و زمانۀ پدیدارشناسی: جستاری در زندگی و اندیشه‌های هوسرل و هیدگر. تهران: ققفوس.
حنایی کاشانی، محمدسعید (1390). «هیدگر، انسان، هستی». مجله ارغوان. مسائل مدرنیسم و پست‌مدرنیسم. شمارۀ 11 و 12. تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
دکارت، رنه (1371). اصول فلسفه. ترجمۀ منوچهر صانعی دره بیدی. تهران: الهدی
سوفر، گایل (1382). «هیدگر، انسان‌گرایی و تفکیک/ تخریب تاریخ. مجلۀ ارغنون. مسائل مدرنیسم و پست‌مدرنیسم. ترجمۀ سعید حنایی کاشانی. شمارۀ 11 و 12. تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
شار، آدام (1397). هیدگر برای معماران. ترجمۀ مرتضی نیک فطرت. تهران: کتاب فکرنو.
شولتز،کریستین نوربرگ (1391). روح مکان: به‌سوی پدیدارشناسی معماری. ترجمۀ محمدرضا شیرازی. تهران: رخ­داد نو.
شمس تبریزی (1391). مقالات شمس تبریزی. تصحیح و تعلیق محمدعلی موحد. تهران: خوارزمی.
صافیان، محمدجواد و ناصر مؤمنی (1389). «بررسی رابطه میان سکنی­گزیدن و فراخواندن از نظر هیدگر». حکمت و فلسفه. شمارۀ 2. صص 55- 68.
ــــــــــــــــــــ و مائده انصاری (1393). «بررسی شرایط امکان تحقق حقیقت مکان و سکنی گزیدن». پژوهش‌های هستی‌شناختی. شمارۀ 6. صص 57- 76.
عطار نیشابوری (1365). تذکرة الاولیاء. تصحیح محمد استعلامی. تهران: زوّار.
فارل‌کرل، دیوید (1377). «یادداشتی کوتاه بر ساختن باشیدن اندیشیدن». هرمنوتیک مدرن. ترجمۀ بابک احمدی و دیگران. تهران: مرکز .
فلین، توماس (1395). درآمدی بر اگزیستانسیالیسم. ترجمۀ علیرضا فرجی. ایلام: ریسمان.
قسامی، حسین و محمد اصغری (1396). «باز تفسیر مفهوم رخدادِ از آنِ خود کننده نزد هیدگر با تکیه بر مفهوم تفکر». تأملات فلسفی. شمارۀ 19. صص 11-35.
کالینز، جف و سلینا، هاوارد (1385). هیدگر (قدم اول). ترجمۀ صالح نجفی. تهران: شیرازه.
کیرکگور، سورن (1385). ترس و لرز. ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
مارسل، گابریل (1388). انسان مسئله­گون. ترجمۀ بیتا شمسینی. تهران: ققنوس.
ماهیار، عباس (1372). «مشایخ تذکرة‌الاولیاء بشر حافی». نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز. شمارة 148 و 149. صص 149-169.
مک­کواری، جان (1393). مارتین هیدگر. ترجمۀ محمدسعید حنایی کاشانی. تهران: هرمس.
وارنوک، مری (1393). اگزیستانسیالیسم و اخلاق. ترجمۀ مسعود علیا. تهران: ققنوس.
هیدگر، مارتین. (1367). فلسفه چیست؟. ترجمۀ مجید سرمدی. تهران: تندر.
ــــــــــــــــــــ (1379). «ساختن باشیدن اندیشیدن». هرمنوتیک مدرن. ترجمۀ بابک احمدی  و دیگران. تهران: مرکز.
ــــــــــــــــــــ (1381). شعر، زبان و اندیشه رهایی. ترجمۀ عباس منوچهری. تهران: مولی.
ــــــــــــــــــــ (1386). هستی و زمان. ترجمۀ سیاوش جمادی. تهران: ققنوس.
 
References
Ahmadi, B. (2002). Heidegger and History of Existence. Tehran: Markaz.
Aristotle (1984). Nature. Translated by M. Farshadi. Tehran: Amirkabir.
Attar Neyshabouri (1986). Tazkerat al-Awliya. Edited by M. Estelami. Tehran: Zavvar.
 Bidhendi, M., Naderlou, B., and Safian M.J. (2020). “Examining the position of the concept of Hazaraat-e Arbaaa in Heidegger's late philosophy and its relation to the truth of things and settling”. Metaphysics. (29). 15-29.
Collins, J. and Howard, S. (2006). Heidegger (first step). Translated by S. Najafi. Tehran: Shirazeh.
Descartes, R. (1992). Principles of Philosophy. Translated by M. Sanei Darreh Bidi. Tehran: Al-Huda.
Farrell Curl, D. (1998). A Short Note on Making, Being, Thinking. Modern hermeneutics. Translated by B. Ahmadi et al. Tehran: Markaz.
Flynn, T. (2016). An Introduction to Existentialism. Translated by A. Faraji. Ilam: Rismaan.
Hanaei Kashani, M. S. (2011). “Heidegger, Man, Existence.” Arqavan. Issues of Modernism and Postmodernism. )11, 12). Tehran: Printing and Publishing Organization.
Heidegger, M. (1987). What Is Philosophy? Translated by M. Sarmadi. Tehran: Tondar.
ــــــــــــــــــــــــــــــ (2000). Making, Being, Thinking. Modern hermeneutics. Translated by B. Ahmadi et al. Thran: Markaz.
ــــــــــــــــــــــــــــــ (2001). Poetry, Language and the Idea of Liberation. Translated by A. Manouchehri. Tehran: Molla.
ــــــــــــــــــــــــــــــ (2007). Existence and Time. Translated by S. Jamadi. Tehran: Qoqnoos.
Inwood, M. (2016). Aperture to Thought of Martin Hidegger. Translated by A. Heydari. Tehran: Elmi.
Jamadi, S. (2006). Background and Time of Phenomenology: An Inquiry into the Life and Thoughts of Husserl and Heidegger. Tehran: Qoqnoos.
Johnson, P.A. (2018). Heidegger. Translated by B. Abdul Karimi. Tehran: Critique of Culture.
Khatami, M. (2016). The world in Heidegger's thought. Tehran: The Research Center for Islamic Culture and Thought.
Kierkegaard, S. (2006). Fear and Trembling. Translated by A. K. Rashidian. Tehran: Ney.
Mahyar, Abbas. (1993). “Elders of Tazkerat al-Awliya: Beshre Hafy”. Journal Faculty of Literature and Humanities of Tabriz. (148, 149). 149- 169.
Marcel, G. (2009). Problematic Man. Translated by B. Shamsini. Tehran: Qoqnoos.
McCawary, J. (2014). Martin Heidegger. Translated by M. S. Hanaei Kashani. Tehran: Hermes.
Pay Pin, R. B. (2003). Heidegger and the Concept of Modernism: The Age of whole Nonsense”. Arqavan. Issues of Modernism and Postmodernism. Translated by M.S. Hanaei Kashani. (11, 12). Tehran: Printing and Publishing Organization.
Qasami, H. and Asghari, M. (2017). “Reinterpreting the concept of the self-absorbed event in Heidegger, relying on the concept of thinking”. Philosophical Reflections. (19). 11-35.
Safian, M. J. and Momeni. N. (2010). “Investigating the relationship between settling and calling from Heidegger's point of view”. Wisdom and philosophy. (2). 55-68.
ــــــــــــــــــــــــــــــ and Ansari, M. (2014). “Investigating the conditions for the possibility of realizing the truth of place and settling”. Ontological research. (6). 57-76.
Schultz, Ch. N. (2012). Spirit of Place: Towards the Phenomenology of Architecture. Translated by M. R. Shirazi. Tehran: Rokhdad-e no
Shar, A. (2018). Heidegger for Architects. Translated by M. Nik Fetrat. Tehran: Fekr-e no Book.
Soffer, G. (2003). “Heidegger, Humanism and the Separation / Destruction of History”. Arqanoun Magazine. Issues of Modernism and Postmodernism. Translated by S. Hanaei Kashani. (11, 12). Tehran: Printing and Publishing Organization.
Tabrizi, Sh. (1391). Maghalat Shams Tabrizi. Edited by M. A. Movahed. Tehran: Kharazmi.
Warnock, M. (2014). Existentialism and Ethics. Translated by M. Olia. Tehran: Qoqnoos.