خطاهای اندیشه از دیدگاه فرانسیس بیکن و جست‌وجوی آن در آرای مولانا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

آگاه شدن از مسئلة خطاهای اندیشه، جهت پرهیز از داوری‌های نادرست، مقوله‌ای است که فلاسفة قدیم و عصر جدید و نیز بسیاری از شاعران سرزمین‌های اسلامی که از این حلقه به‌شمار می‌آیند، بر آن اتفاق‌نظر دارند. فرانسیس بیکن- فیلسوف نام‌بردار اواخر قرن شانزده و اوایل قرن هفدهم از این خطاها به بت تعبیر می­کند. در این مقاله سعی شده است ابتدا این خطاها از دیدگاه فرانسیس بیکن معرفی شود، سپس موانعی که خطاهای اندیشه در مسیر پژوهش حقیقی و قضاوت صحیح به‌وجود می‌آورند، نشان داده شود. در نهایت، آرای فرانسیس بیکن و مولانا جلال‌الدین محمّد بلخی در مثنوی، دربارة این خطا‌ها مقایسه، و وجوه اشتراک و اختلاف آن‌ها بررسی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

‘Errors of thought’ in Francis Bacon and Maulānās’ Perspectives

نویسندگان [English]

  • Parvin Golizade 1
  • Seyyede Samaneh Salehi 2
  • Seyyed Arman Hosseini Abbariki 2
1 Assistant professor, Shahid Chamran University of Ahvaz
2 M. A. Student of persian Literature and Language, Shahid Chamran University of Ahvaz
چکیده [English]

This inquiry aims at comparing opinions of Francis Bacon and Maulānā Jalāl al-Din on ‘errors of thought’. This term refers to false thoughts that according to ancient and contemporary philosophers, and many poets of Islamic world should be identified to avoid wrong judgments. Firstly, the definition of these errors according to the philosopher Francis Bacon will be provided. He coined the term ‘idols of the mind’ to refer to these errors. Then, the obstacles created by these errors in the way of genuine research and true judgment will be explained. Finally, Francis Bacon’s ideas on these errors will be compared to the ideas of Maulānā in Mathnavī, and the similarities and differences between them will be examined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ‘Errors of thought’ in Francis Bacon and Maulānās’ Perspectives