مثال و خیال در اندیشۀ مولوی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران

چکیده

  مولوی یکی از برجسته‌ترین عارفان اهل حکمت در تاریخ تفکر فارسی است و همین امر سبب شده است تا اثر ارزندۀ او مثنوی، سرشار از مفاهیم عرفانی- حکمی باشد. از جملۀ این مفاهیم، مفهوم عالم مثال است که تاکنون اهل حکمت بیشتر در آن تأمل کرده­اند و کمتر مورد توجه اهل عرفان و ادبیات قرار داشته است. در این پژوهش سعی شده است مفهوم عالم مثال و حس مرتبط با آن یعنی قوۀ خیال و رابطۀ بین آن دو در مثنوی مولوی بررسی و تحلیل شود. نتایج به دست آمده نشان می­دهد که از نظر مولوی، عالم مثال و نیروی خیال، مفاهیمی هستی­شناسانه و معرفت­شناسانه هستند که تأمل در آن­ها چگونگی رابطۀ انسان با جهان و عالم ماورای ماده و نحوۀ دریافت‌های عرفانی و شهودی عارفان و حتی شاعران عارف را تبیین می‌کند.    

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Idea and Imagination in Rumi’s Thought

نویسندگان [English]

  • Zahra Rajabi 1
  • Gholamhosein Gholamhoseinzadeh 2
1 PhD. Student, Persian Language and Literature, Tarbiat Modarres University
2 Associate Professor, Persian Language and Literature , Tarbiat Modares University
چکیده [English]

    Rumi is one of the most well-known mystics in the history of Persian literature and his Mathnavi is full of philosophical and mystical concepts. One of these concepts is the World of Ideas which has been more explored by philosophers rather than mystics and literary men. In this study, we tried to analyze the world of Ideas and its related sense, imagination, and also their relations in Mathnavi. Our results showed that from Rumi’s point of view, world of ideas and imagination are ontological and epistemological concepts. By thinking about them the relationship between man, universe and beyond the universe as well as mystical and intuitive messages which are received by mystics or mystic poets will be well understood. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rumi
  • Epistemology
  • Ontology
  • Mathnavi
  • World of Ideas
  • Imagination