ترکیب ساختاری و درون‌مایه‌های عرفانیِ مثنوی مصیبت‌نامه عطار

نویسنده

دانشیار و عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه

چکیده

مثنوی مصیبت‌‌نامه در چهل مقاله و در ساختاری منسجم و سامانمند دیدگاه‌ها و تجارب عرفانی عطار را به وضوح نمایان می‌سازد.اصالت مصیبت‌نامه عطار به سبب تجارب جدید و پویایی‌ است که عطار به واسطه آن، هم حرکت صعودی و تدریجی مراحل سلوک را بیان کرده و هم رشته و پیوند دیالکتیکی این مراحل را بازگو نموده است.آن‌چه در کل ساختار این مثنوی اهمیت دارد، ترکیب جریان‌های فکری متعدد در اندیشه عطار و تأویل ادراکات عرفانی او از این جریان‌هاست.عطار خط سیر این اندیشه‌ها را در عرفان و ادب فارسی که مبانی آن پیش‌تر توسط سنایی پی‌ریزی شده بود، بر مبنای سفرهای روحانی در عالم جان تبیین می‌کند.ما در توصیفی که درباره طرح کلی و تأویل ادراکات عرفانی عطار در این منظومه به دست می‌دهیم، نشان داده‌ایم که شیوه تأویل او در این منظومه به او امکان می‌دهد که در حین ترکیب منسجم و سامانمند عناصر دینی و عرفانی و فلسفی، متوجه مفاهیم باطنی و تسلسل و توالی منطقی آن‌ها نیز هست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Structure and Mystical Themes In Attar's Mathnavi of Musibat-Nama

نویسنده [English]

  • Bahman Nozhat
Associate Professor of Persian Language and Literature,Urmia University, Iran
چکیده [English]

Mathnavi of Musibat-Nama in forty episodes and in a coherent and organized structure exposes clearly Attar's mystical views and experiences. The genuineness of Attar's Musibat-Nama is due to new dynamic experiences through which Attar has explained both the gradual and ascending movement of spiritual pilgrimages of man (solouk) and also the dialectical links between different phases of these spiritual pilgrimages. What is important in the overall structure of this mathnavi is the combination of multiple streams of thought and interpretation of Attar's mystical perceptions. Attar presents these thoughts, the principles of which had already been introduced by Sanai, in Persian literature and mysticism through spiritual journeys in the world of soul. In this paper, the outline and interpretation of Attar's mystical perceptions in this mathnavi are described. It is shown that his interpretation in this mathnavi has allowed him to, alongside with the coherent and organized combination of religious, mystical, and philosophical elements, consider the occult concepts and their logical sequence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Attar
  • Interpretation
  • Mystical Interpretation
  • Ascent
  • Musibat-Nama
  • States of Spiritual pilgrimages