منطق‌الطیر و موضوع سفر در زمان یا سفر در جهان‌های موازی در فیزیک نوین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

2 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

چکیده

منطق‌الطیر عطار شاهکاری بی‌نظیر در ادبیات عرفانی است که با طرح اساسی‌ترین موضوعات هستی‌شناسانه، بشر را به تأمل فرامی‌خواند.این پژوهش بینارشته‌ای بر آن است تا با تحلیل سفر در جهان‌های موازی در منطق‌الطیر براساس اصولی که در فیزیک کوانتوم مطرح است، به طرحی عقلانی برای پاسخ به پارادوکس‌های موجود در این اثر دست یابد؛ زیرا در مکانیک کوانتوم، به­ فعلیت­ رسیدن همۀ احتمالات و پارادوکس‌ها امکان­پذیر است. مطابق نتایج، عطار با طرح چنین داستانی، در جست­ و جوی همزاد دقیقی از خود (سیمرغ) در جهانی دیگر است. با توجه به تناقض موجود در سفر در زمان، قسمت آغازین سفر براساس فرضیۀ «تاریخ‌های سازگار» و قسمت پایانی سفر براساس «تاریخ‌های تناوبی» قابل‌تحلیل است. آیینه نماد «کرم‌چاله‌ها» (سکوی پرتاب به جهان موازی) و «کوه قاف» مانند «افق رویداد»، گذرگاهی برای ورود به ابعاد دیگر هستی در مرز میان این جهان و جهان موازی است. علاوه­ براین، میان آن‌ها از لحاظ ساختاری جناس قلب نیز وجود دارد و نورالنور نیز می‌تواند عامل پرتاب به جهان موازی محسوب شود. عطار بر آن است تا با رسیدن به تمامیت و یکپارچگی به حقیقت هستی برسد. انیشتین نیز قصد دارد با نظریۀ یکپارچگی، ذهن خدا را بخواند. اما هم عطار و هم فیزیکدانان معتقدند با دانش موجود نمی‌توان وارد جهان‌های موازی شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mantiq Ut-Tair and Traveling in Time or Traveling in Parallel Universes in Modern Physics

نویسندگان [English]

  • Laila Gholampour 1
  • Mahmoud Tavosi 2
  • Shahin Ojaq Alizade 3
1 PhD Candidate of Persian Language and Literature, Islamic Azad University, Roodehen Branch, Tehran, Iran. St.l_gholampour@riau.ac.ir
2 Professor Department of Persian language and literature Islamic Azad University Branch of roudehen.
3 Assistant Professor in the Faculty of Persian Language and Literature, Islamic Azad University, Roodehen Branch
چکیده [English]

Attar’s Mantiq Ut-Tair is a magnificent masterpiece in mystical literature that through presenting the most essential ontological issues invites humans to contemplate them. This interdisciplinary study seeks to analyze the journey in parallel universes in Mantiq Ut-Tair based on the principles of quantum physics to achieve a rational plan for responding to the paradoxes of this literary work; since in quantum mechanics actualizing all probabilities and paradoxes is feasible. According to the findings, Attar is in search of an exact twin of his own (Simorgh) in another world by creating such a story. In view of the contradiction in time travel, the starting part of the journey is based on the hypothesis of "compatible dates" and the final part of the journey is based on "periodic dates". The mirror symbolizes the "Wormholes" (launching platform to the parallel world) and "Mount Ghaf", like the "event horizon", is a passageway to enter other life dimensions along the borderline between this world and the parallel world. In addition, there is a structural palindrome among them and Nur Alnur can also be a factor for launching forwards into a parallel universe. Attar intends to reach the truth of universe by attaining integrity and completeness. Einstein also intends to read God's mind through integrity theory. However, both Attar and physicists believe that one cannot enter parallel worlds by the existing knowledge.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Parallel Universes
  • Simurgh (thirty birds) and Si-murgh
  • Time Travel
  • Attar
  • Mantiq Ut-Tair

تالبوت، مایکل. (­­­1389­). جهان هولوگرافیک. ترجمۀ داریوش مهرجویی. چاپ شانزدهم. انتشارات هرمس. تهران.

حلّی، ابومنصور جمال‌الدین. (1407 ه‍.ق). کشف­المراد. مؤسسۀ نشر اسلامی. قم.

راشد محصّل، محمد تقی. (1385). گزیده‌های زاداسپرم. مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی. تهران.

سرّاج طوسی، ابونصر. (1914). اللّمع فی‌التصوف. تحقیق نیکلسون. لیدن.

سرامی، قدمعلی. (1389). «تجلی آیینه در ادبیات عرفانی ایران». فصلنامۀ تخصصی عرفان. سال هشتم. شمارۀ 24. صص 33-74.

طهماسبی، ستار (1396) «مبانی متافیزیکی فیزیک کوانتوم دیوید بوهم» (با محوریت ایدۀ نوین جهان هولوگرافیک). دوفصلنامۀ علمی-پژوهشی تأملات فلسفی. شمارۀ 18. صص 125-155.

عطار، فریدالدین. (1345). دیوان عطار. به اهتمام و تصحیح تقی تفضّلی. بنگاه ترجمه و نشر کتاب. تهران.

ــــــــــــــ. (1389). مختارنامه. تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی. سخن. تهران.

ــــــــــــــ. (1386). اسرارنامه.تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی. سخن. تهران.

ــــــــــــــ. (1389). منطق‌الطیر.تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی. سخن. تهران

فرشاد، محسن. (زمستان 1387) «فیزیک کوانتوم و مکاشفات مولانا». فصلنامۀ آفتاب اسرار. سال 2. شمارۀ 8. صص 46-57.

فروزانفر، بدیع‌الزمان. (1353). شرح احوالو نقدوتحلیل آثارعطارنیشابوری. دهخدا. تهران.

کاپرا، فریتیوف. (1385). تائوی فیزیک. ترجمۀ حبیب دادفرما. انتشارات کیهان. تهران.

کاکو، میچیو. (1395). جهان‌های موازی، ترجمۀ سارا ایزدیار و علی هادیان. چاپ سیزدهم. مازیار. تهران.

کاکو و تامسون، میچیو و جنیفر. (1388). فراسوی انیشتین. ترجمۀ رضا خزانه. فاطمی. تهران.

مقدسی، مطهربن طاهر. (1374). آفرینش و تاریخ. ترجمۀ محمدرضا شفیعی کدکنی. آگاه. تهران.

هاوکینگ، استیون. (1386). جهان در پوست گردو. ترجمۀ محمدرضا محجوب. انتشارات حریر. تهران.

ــــــــــــــ . ­(1390). تاریخچۀ زمان.ترجمۀ کوروش زعیم. چاپ سوم. ایرانمهر. تهران.

هینلز، جان. (1386). شناخت اساطیر ایران. ترجمۀ ژاله آموزگار و احمد تفضلی. چشمه. تهران.

یونگ، کارل گوستاو. (1389). انسان و سمبل‌هایش. ترجمۀ محمود سلطانیه. چاپخانۀ دیبا. تهران.