معنای زندگی در مصیبت نامة عطار نیشابوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران

2 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور مرکز اصفهان

3 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

معنای زندگی یکی از مسائل مشترک میان انسان گذشته و معاصر است و هر یک با نگاه خاص خود به این مقوله نگریسته‌اند. تحلیل نوع بینش انسان گذشته در این خصوص ـ به ویژه که بهره‌ور از جهان‌نگری عرفانی باشد ـ برای انسان معاصر قابل تأمل است. شاید چنین به نظر آید که این نوع نگرش، توجه چندانی به زندگیِ این‌جهانی نداشته باشد، اما این پژوهش با تکیه بر مصیبت نامه نشان خواهد داد که عطار، معنایابی را جزء سرشت آدمی می‌داند. او زندگیِ معنادار را با دردمندی، جستجوگری، خدا، عشق و توجه به کیفیت زندگی و نه کمیت آن، درپیوند می‌داند. از آن‌جا که این امور، به نوعی از زمینه و نتیجة معنوی و روحانی برخوردار است، دیدگاه عطار را به نظریة فراطبیعت‌گرایان نزدیک می‌نماید. وی ماهیت/کارکرد زندگی و نوع رویارویی آدمی را با آن، در قالب ایماژهایی چون بازی، دوزخ، زندان، شورستان، بیغولة دیوان، بازار/پل/کشتزار، باد/برق و سرمایه نشان می‌دهد و از خلال آن‌ها بیان می‌کند که زندگیِ این‌جهانی، هدف نهایی و اصلی نیست، بلکه ابزاری است برای رسیدن به زندگی آن‌جهانی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Meaning of Life in Attar Neishabouri’s Mossibat-Nameh

نویسندگان [English]

  • Hamedi Mousavi Jervekan 1
  • Hosein Masjedi 2
  • Mostafa Gorji 3
  • Mahdi Zamani 2
1 Doctoral Candidate, Institute for Advanced Studies; Payame Noor University of Tehran
2 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature; Payame Noor University of Isfahan
3 Professor, Department of Persian Language and Literature; Payame Noor University of Tehran
چکیده [English]

  The meaning of life is one of the common issues between past and contemporary humans and each of them with their own attitudes viewed this category. Analysis of the type of the past human’s attitude in this regard-particularly, if it enjoys a mystical world view-is worth considering for contemporary human beings. Although it may seem that this attitude does not pay too much attention to the life of this world, this research, with emphasis on Mossibat-Nameh will indicate that Attar knows that finding meaning is part of human nature. He knows that meaningful life is related to pain, search, God, love, and paying attention to quality of life, and not its quantity. Since these affairs, somehow enjoy the intellectual and spiritual background and result, they have been approached through Attar’s attitude to the theory of supernaturalism. He indicates nature/functionality of life and the type of confrontation of humans to that, in the form of images of life, such as play, hell, prison, saltmarsh, the demons’ ruins, market/bridge/farmland, wind/lightening, and capital. Finally, through them, he states that the life of this world is not final or the main target, rather it is a tool to achieve the life of the next world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Meaning of life
  • Attar Neishabouri
  • Images of life
  • Mossibat-Nameh

قرآن کریم.(1383).ترجمه حسین انصاری، نشر اسوه. قم.

کوئین، فیلیپس، آل. (1390). معنای زندگی (مجموعه مقالات). ترجمة اعظم پویا. چ دوم. دانشگاه ادیان و مذاهب. قم.

آدامز، ای. ام. (1382). معنای زندگی. ترجمۀ زهرا گلپایگانی. مجلة نقد و نظر. شمارة 31 و 32. صص 302- 317.

بیات، محمدرضا. (1390). دین و معنای زندگی در فلسفة تحلیلی. چ اول. دانشگاه ادیان و مذاهب. قم.

زرین‌کوب، عبدالحسین. (1386). با کاروان حله. چ شانزدهم. علمی. تهران.

شوپنهاور، آرتور. (1391). در باب حکمت زندگی. ترجمة محمد مبشری. چ سوم. نیلوفر. تهران.

عطار نیشابوری، فریدالدین. (1386). مصیبت‌نامه. مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی. چ دوم. سخن. تهران.

کاتینگهام، جان. (1393). معنای زندگی. ترجمة امیرعباس علیزمانی و مریم دریانی اصل. چ اول. حکمت. تهران.

کامو، آلبر. (1349). فلسفة پوچی. ترجمة محمدتقی غیاثی. پیام. تهران.

کونگ، هانس. (1391). هنر زیستن. ترجمة محسن قنبری. چ اول. دانشگاه ادیان و مذاهب. قم.

مارسل، گابریل. (1388). انسان مسئله­گون. ترجمة بیتا شمسینی. چ اول. ققنوس. تهران.

متز، تادئوس. (1382). آثار جدید دربارة معنای زندگی. ترجمة محسن جوادی. مجلة نقد و نظر. ش 29 و 30. صص 266- 323.

مجلسی، محمدتقی. (1403). بحارالانوار. ج 67 و 74. دار احیاء التراث العربی. بیروت.

ملکیان، مصطفی. (1391الف). مهر ماندگار. چ سوم. نگاه معاصر. تهران.

ملکیان، مصطفی . (1391ب). مشتاقی و مهجوری. چ چهارم. نگاه معاصر. تهران.

نیگل، تامس. (1392). این‌ها همه یعنی چه. ترجمة جواد حیدری. چ اول. نگاه معاصر. تهران.

هیک، جان. (1390). معنای زندگی (مجموعه مقالات). ترجمة اعظم پویا. چ دوم. دانشگاه ادیان و مذاهب. قم.

Solomon, R. (2006). The big Questions: A Short Introduction to philosophy. 7th Edition. Anchor. Canada.