«انسان کامل» درعرفان اسلامی و مقایسه آن با هرمزدبغ درآیین مانوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاداسلامی واحد نراق

2 استاد دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

آیین مانوی آیینی است گنوسی که جزء فرقه های عرفانی به شمار می‌رود. اصل اساسی این آیین، هبوط روح از عالم اعلا که جایگاه حقیقی اوست و گرفتاری آن در عالم ماده است، وظیفه انسان دراین دنیا رها سازی روح علوی گرفتار در بند ماده است. مانویان همانند سایر گنوسیان راه نجات روح را دست یابی به گنوس یا همان معرفت میدانستند؛ که این معرفت توسط فرستادگان الهی و منجیان آسمانی برای انسان به ارمغان آورده می‌شود. میان عقاید مانوی و عرفان اسلامی، مشترکات و مشابهاتی به چشم می‌خورد، که ازجمله این مشابهات اندیشه "انسان کامل" است. "انسان کامل" درعقاید عرفانی اسلام، شباهت نزدیکی با "هرمزدبغ" یا "انسان نخستین" درآیین مانوی دارد. دراین پژوهش به بررسی شباهت دیدگاه این دو آیین در باب انسان کامل پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

"Perfect Man" in Islamic mysticism, and comparison with Hormazd-bagh in Manichaeism

نویسندگان [English]

  • Fereshteh Jafari 1
  • Ahmad Khatami 2
1 Assistant Professor Islamic Azad University, Naraq Branch
2 Professor at Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Manichaean religion founded by Mani is a Gnostic religion, which is considered as a mystical cult. The basic principle of religion is the descent of soul from the heaven and become imprisoned in the material world; the duty of mankind is to get rid of this wicked world by the mean of piety and forbearance, so that save his trapped soul from this prison along with the purity of his heart. Like Gnostics, Manicheans had a dualistic view, and considered the path of salvation through the achievement of Gnosis or wisdom; such wisdom is brought to human by the messengers of God and divine saviors. Some principles of Manichaean beliefs and Islamic mysticism are the same, including the idea of "Perfect Man". The "Perfect Man" in Islamic mystical beliefs is very close to “Hormazd-bagh” or the “First Man” in Manichaeism, so that some believe that the origin of the idea of "Perfect Man" is Manichaeism

کلیدواژه‌ها [English]

  • Perfect Man
  • Hormazd-bagh
  • Islamic Mysticism
  • Manichaeism